Średnia, mediana i dominanta opisują typową wartość w zbiorze danych. Każda z tych miar odpowiada na nieco inne pytanie.
Średnia arytmetyczna
Średnią obliczamy, dzieląc sumę obserwacji przez ich liczbę.
x̄ = Σxᵢ / n
Mediana
Mediana dzieli uporządkowany zbiór danych na dwie części. Jest mniej wrażliwa na wartości skrajne niż średnia.
Dominanta
Dominanta to najczęściej występująca wartość. Zbiór może mieć więcej niż jedną dominantę.
Przykład obliczeń
Rozważmy pięć obserwacji: 2, 3, 3, 4 i 18.
| Miara | Wartość |
|---|---|
| Średnia | 6 |
| Mediana | 3 |
| Dominanta | 3 |
Jak wybrać miarę?
Wybór zależy od skali pomiarowej, rozkładu danych i celu analizy. Warto rozważyć również miary rozproszenia.

